Δευτέρα, 30 Ιανουαρίου 2012

ΛΑΧΑΝΟΚΗΠΟΣ



Δεν χρειάζονται πολλά. Αγάπη για τα φυτά και όρεξη, μερικά τετραγωνικά μέτρα ,ελεύθερος χρόνος.

Ο λαχανόκηπος θα πρέπει να έχει ηλιόλουστη έκθεση χωρίς υπερβολικά υψηλές θερμοκρασίες. Γενικά κατάλληλες για την εγκατάσταση λαχανόκηπου θεωρούνται οι ανατολική και η νότια πλευρά του κήπου χωρίς αυτό να σημαίνει πως αποκλείονται οι υπόλοιπες που πληρούν την προϋπόθεση της ανεμπόδιστης ηλιοφάνειας. Επιπλέον σημαντικό είναι ο χώρος του λαχανόκηπου να μην δέχεται έντονους ανέμους και να μην σκιάζεται από δέντρα, κτήρια ή φράκτες.


Αρκούν λίγα τετραγωνικά μέτρα στον κήπο σας ή μερικές γλάστρες στη βεράντα σας για να καλλιεργήσετε και να απολαμβάνετε λαχανικά όλο το χρόνο.
Η τάση για τη δημιουργία λαχανόκηπων στο σπίτι έγινε πολύ ισχυρότερη από τότε που αρχίσαμε να ανησυχούμε για την ποιότητα των αγροτικών προϊόντων που κυκλοφορούν στην αγορά. Η απειλή των μεταλλαγμένων και ο φόβος για τα φυτοφάρμακα, μας δείχνουν ότι αξίζει να αφιερώνουμε λίγο χρόνο για την περιποίηση ενός τέτοιου κήπου.

Υπάρχουν πολλά πλεονεκτήματα που προκύπτουν από τη καλλιέργεια ενός οικιακού λαχανόκηπου από σπόρο:
-Πρώτα απ’ όλα οι καρποί που παίρνουμε από τα φυτά μας είναι βιολογικοί, αφού βέβαια τα μεγαλώσουμε χωρίς τη χρήση χημικών λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων. Έτσι είναι πολύ πιο υγιεινά και αβλαβή για τον οργανισμό μας.
-Τα προϊόντα της οικιακής παραγωγής είναι πολύ πιο νόστιμα γιατί κόβονται ώριμα. Αντίθετα, αυτά του εμπορίου, για να αντέξουν το στάδιο της μεταφοράς και της έκθεσης στα ράφια των καταστημάτων, συλλέγονται άγουρα.
-Τα προϊόντα οικιακής παραγωγής αποδίδουν στο ακέραιο τις βιταμίνες και όλα τα άλλα συστατικά τους, που τόσο πολύτιμα είναι για την υγεία μας. Αυτό συμβαίνει γιατί καταναλώνονται αμέσως και δεν συντηρούνται στην ψύξη για αρκετές εβδομάδες, όπως συνήθως συμβαίνει στην αγορά.
-Επίσης κάνετε ένα βήμα προς μια πιο υγιεινή και οικονομική ζωή καθώς φυτά σε μορφή σπόρου είναι πολύ φθηνότερα σε σχέση με έτοιμα μεγαλωμένα φυτά σε γλαστράκια και με ένα φακελάκι σπόρων θα αποκτήσετε πολλά φυτά για να γεμίσετε τις γλάστρες και τον κήπο σας. Ακόμα, θα εξασφαλίσετε άριστη ποιότητα καρπών και τα χρήματα που θα ξοδεύατε για τα τρόφιμά σας!
-Υπάρχει φυσικά και η βαθιά ικανοποίηση που σίγουρα αισθανόμαστε όταν παράγουμε μόνοι μας ένα μέρος της τροφής μας, ενώ αποκτούμε ξανά μια υγιή σχέση με τη φύση και το ρυθμό των εποχών της.
-Τα φυτά που παίρνουμε έτοιμα από φυτώριο έχουν μεγαλώσει σε ιδανικές συνθήκες, για να είναι εντυπωσιακά και να πουλιούνται πιο εύκολα. Όταν όμως τα φέρνουμε σπίτι δεν έχουν πια αυτές τις ρυθμιζόμενες ιδανικές συνθήκες (θερμοκρασία, φως και νερό), απλά μπαίνουν σε μία θέση στο μπαλκόνι και πρέπει να συνηθίσουν και να σκληραγωγηθούν πολύ γρήγορα. Έτσι πολλά δεν επιβιώνουν. Αν όμως μεγαλώσουμε τα φυτά από σπόρο τα έχουμε στις ίδιες συνθήκες περιβάλλοντος από τη πρώτη μέρα: πίνουν το ίδιο νερό, αντιμετωπίζουν τους ίδιους εχθρούς, ζουν στις ίδιες θερμοκρασίες και είναι σαν αποτέλεσμα πιο ανθεκτικά.
-Επίσης, εκτονώνουμε το άγχος σκαλίζοντας και κλαδεύοντας, μαθαίνοντας και στα παιδιά μας την αξία και την χαρά της κηπουρικής. Θα αγαπήσετε ακόμα περισσότερο τα φυτά, παρατηρώντας πως μεγαλώνει ένα νέο βλαστάρι μέρα με τη μέρα και πώς ένα άνθος μετασχηματίζεται σε καρπό.

Βασικοί κανόνες
Αν λοιπόν σας ενδιαφέρει ένας ωραίος λαχανόκηπος με εύρωστα και δροσερά λαχανικά θα πρέπει να προσέξετε κάποιους βασικούς κανόνες ώστε να έχετε τα επιθυμητά αποτελέσματα.
• Η θέση που θα εγκαταστήσετε τον λαχανόκηπό σας θα πρέπει να προφυλάσσεται από ισχυρούς ανέμους. Αν ο χώρος είναι απροστάτευτος από τον βοριά, καλό είναι να τοποθετήσετε μία πυκνή περίφραξη ή μία παρόμοια κατασκευή για την προστασία των χειμωνιάτικων λαχανικών σας. Ακόμα, όσο λιγότερο σκιάζεται το έδαφος από δέντρα ή οικήματα, τόσο πιο παραγωγικός θα είναι ο λαχανόκηπος. Χρειάζεται λοιπόν θερμότητα και πολλές ώρες την ημέρα το φως του ηλίου. Μπορείτε ακόμα να χρησιμοποιήσετε τον κρεμαστό κήπο λαχανικών με τον οποίο εξοικονομείτε χώρο κι είναι ιδανικός για μπαλκόνια και βεράντες. Το φυτό μεγαλώνει ανάποδα μέσα στην ειδική σακούλα κι είναι προστατευμένο έτσι από αρρώστιες, σαλιγκάρια κι αγριόχορτα. Κατάλληλος για λαχανικά και βότανα.
• Χώμα: Βασική σημασία στην υγεία των φυτών έχει το έδαφος γιατί σε όλες τις εδαφικές καλλιέργειες είναι το μέσον που χρησιμοποιούν τα φυτά για να αναπτυχθούν. Καταλαβαίνουμε λοιπόν πόσο σημαντικό ρόλο παίζει η γονιμότητά του. Το χώμα πρέπει να είναι γόνιμο και να στραγγίζει καλά.
Το έδαφος διαφέρει ως προς το χρώμα του χώματος από περιοχή σε περιοχή, αλλά, ακόμα και μέσα στην ίδια περιοχή. Η εμφάνιση του χώματος, δίνει μία πρώτη ένδειξη για το κατά πόσον το έδαφος είναι φτωχό ή γόνιμο δηλ. πλούσιο σε οργανικά συστατικά και θρεπτικά συστατικά, τα οποία είναι απαραίτητα για την ανάπτυξη των φυτών.
Με βάση το χρώμα του χώματος μπορούμε να ξεχωρίσουμε 3 βασικές κατηγορίες χωμάτων:

Σκούρο μαύρο χώμα: Το σκούρο μαύρο χώμα συνήθως είναι πλούσιο σε οργανικά και θρεπτικά συστατικά και επομένως κατάλληλο για την καλλιέργεια λαχανικών. Αυτό δε σημαίνει ότι δε χρειάζεται την απαραίτητη λίπανση για να διατηρείται η γονιμότητά του. Αν σκάψετε σε βάθος 20-30 εκ. και δείτε ότι από κάτω έχει κόκκινο χώμα, τότε αυτό είναι θετικό, γιατί το κοκκινόχωμα ευνοεί την κατακράτηση υγρασίας και στεγνώνει κάπως πιο δύσκολα, με αποτέλεσμα τα φυτά σας να έχουν ένα σχεδόν ιδανικό έδαφος για την ανάπτυξή τους.
Κοκκινόχωμα ή κιτρινωπό: Ένα τέτοιο έδαφος, δεν είναι τόσο κατάλληλο για καλλιέργεια λαχανικών τα οποία έχουν επιφανειακό ριζικό σύστημα. Αυτό συμβαίνει γιατί δεν είναι πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά, ιδιαίτερα επιφανειακά, τα οποία είναι απαραίτητα για την ανάπτυξή τους. Μπορεί να είναι κατάλληλο για πολυετή φυτά (δέντρα) με βαθιές ρίζες. Αν διαθέτετε τέτοιο έδαφος μπορείτε να το προετοιμάσετε προσθέτοντας οργανική ουσία (κοπριά ή άλλα οργανικά συστατικά όπως φύλλα) για να το εμπλουτίσετε.
Μερικά κοκκινοχώματα, λόγω της σύστασής τους, δεν απορροφούν εύκολα την κοπριά ή το κομπόστ. Για να το διαπιστώσετε αυτό, μπορείτε να κάνετε το εξής: Σκορπίστε σε ένα σημείο του εδάφους μία ποσότητα κοπριάς, ανακατέψτε την καλά με το χώμα και ποτίστε. Επαναλάβετε τα ποτίσματα σαν να είχατε φυτέψει το μέρος. Μετά από 10-15 ημέρες, θα πρέπει η κοπριά και το χώμα να έχουν γίνει μία ομοιόμορφη μάζα και να μην ξεχωρίζουν. Αν όμως η κοπριά εξακολουθεί να ξεχωρίζει εμφανώς από το χώμα ή έχει εξαφανιστεί εντελώς, αυτό σημαίνει ότι το χώμα σας χρειάζεται αρκετά μεγαλύτερες ποσότητες οργανικών συστατικών (κοπριάς) για να ισορροπήσει.
Καφέ χαλικωτό: Δεν είναι κατάλληλο χώμα για καλλιέργεια λαχανικών και γι’ αυτό θα πρέπει να σκάψετε σε αρκετό βάθος και να το αντικαταστήσετε με άλλο κατάλληλο για λαχανικά. Ακόμα, για να διαπιστώσετε αν ένα χώμα είναι γόνιμο, ρίξτε μια ματιά στα ζιζάνια. Αν είναι εύρωστα και αναπτύσσονται καλά, είναι βέβαιο ότι το ίδιο θα συμβεί και με τα λαχανικά σας, αφού προηγουμένως προετοιμάσετε το έδαφος απομακρύνοντας τα ζιζάνια όπως περιγράφουμε στην προετοιμασία εδάφους.
Σχετικά με το ανάγλυφο του εδάφους, κατά κανόνα, ιδανικό για έναν λαχανόκηπο είναι ένα επίπεδο έδαφος. Αν το έδαφος που διαθέτετε είναι υπερβολικά επικλινές, φροντίστε να το διαμορφώσετε σε επίπεδα, ώστε να μειωθεί κατά το δυνατόν η κλίση. Η μεγάλη κλίση, μπορεί να είναι αιτία να παρασυρθούν τα φυτά σας σε περίπτωση δυνατής βροχής, αλλά και να δυσκολέψει το αναγκαίο ομοιόμορφο πότισμα τους καλοκαιρινούς μήνες.
Προετοιμασία-Οργάνωση εδάφους
Η κατεργασία του εδάφους είναι απαραίτητη για:

την προετοιμασία της σποράς (δημιουργίας «σποροκλίνης» για το καλύτερο φύτρωμα του σπόρου) και της φύτευσης
την ενσωμάτωση οργανικών υλικών ή/και υπολειμμάτων της καλλιέργειας
τον έλεγχο των αγριόχορτων (ζιζανίων) και
τη βελτίωση του αερισμού (δημιουργία αεραγωγών) και της βιολογικής δραστηριότητας του εδάφους.
Όποιο και αν είναι το μέγεθος του λαχανόκηπού σας, χρειάζεται να τον προετοιμάσετε κατάλληλα, έτσι ώστε να δημιουργηθούν οι καλύτερες δυνατές συνθήκες για την ανάπτυξη των λαχανικών σας.
-Το Φθινόπωρο κάντε ένα βαθύ σκάψιμο γύρω στα 30 εκ. Φροντίστε να αναποδογυρίζετε τις μπάλες του χώματος που ανασηκώνει η τσάπα σας, ώστε οι ρίζες των ζιζανίων να είναι προς τα πάνω και να εκτίθενται στο φως και τον αέρα. Έτσι, τα ζιζάνια θα ξεραθούν ευκολότερα, ενώ τα κλαδιά τους θα θαφτούν κάτω από το χώμα, θα σαπίσουν και θα εμπλουτίσουν με οργανική ουσία το έδαφος χρήσιμη για τα λαχανικά σας. Μην διαλύσετε τις μπάλες και μην ισοπεδώσετε το μέρος μετά το φθινοπωρινό σκάψιμο. Οι βροχές του χειμώνα και ο πάγος, θα θρυμματίσουν το χώμα και θα το κάνουν ανάλαφρο. Απομακρύνετε μόνο τα πολυετή ζιζάνια που ενδεχομένως υπάρχουν και αφήστε τα μονοετή να θαφτούν.
Στη συνέχεια ρίξτε άφθονη κοπριά ή κομπόστ. Η συνεχής χρήση λαχανόκηπου μπορεί να εξαντλήσει τα αποθέματα ασβεστίου στο χώμα, που είναι απαραίτητο για τη ρύθμιση της οξύτητας, για τη συγκράτηση άλλων στοιχείων (κάλιο), για τη απελευθέρωση θρεπτικών συστατικών που χρειάζονται τα φυτά κ.τ.λ. Η έλλειψη διορθώνεται με προσθήκη σε αυτό το στάδιο κατάλληλης ποσότητας ασβεστίου.
-Τον Φεβρουάριο, κάντε ένα ελαφρύ σκάψιμο, αλλά περισσότερο επιμελημένα ώστε να ενσωματωθεί τελείως η κοπριά στο έδαφος και απομακρύνετε μόνο τα μεγάλα χόρτα-ζιζάνια που ενδεχομένως έχουν μεγαλώσει στη διάρκεια του χειμώνα. Πλέον το έδαφος είναι έτοιμο για οργάνωση και φύτευση.
• Η οργάνωση: Όποιο και αν είναι το μέγεθος του λαχανόκηπού σας, χρειάζεται να τον οργανώσετε με εσωτερικά μονοπάτια, έτσι ώστε να είναι προσβάσιμη ολόκληρη η επιφάνειά του. Αυτά μπορείτε να τα φτιάξετε από πλάκες ή τούβλα. Τα μονοπάτια θα σας επιτρέψουν, όταν ο καιρός είναι βροχερός ή το έδαφος υγρό, να μπείτε στο λαχανόκηπο για να συγκομίσετε λαχανικά χωρίς να καταστραφεί η δομή (αφράτεμα) του χώματος με το πάτημα. Φροντίστε ώστε όλα τα τμήματα του λαχανόκηπου να είναι εύκολα προσβάσιμα, με την λιγότερη δυνατή σπατάλη καλλιεργήσιμου χώρου.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

ΕΔΩ ΣΧΟΛΙΆΖΕΙΣ